Metris. Communicatie in bedrijf.
Fransien RooversFransien Roovers op vrijdag 09 december 2016

Scoor meteen met je eerste zin

De eerste zin van je rapport bepaalt of de lezer verder leest in jouw tekst. Dat beslist hij onbewust en gevoelsmatig. Besteed dus extra aandacht aan die eerste zin als je de tekst verder al helemaal af hebt.
In die laatste fase van het schrijfproces, wil ik je uitdagen te experimenteren met die eerste zin. Hieronder geef ik je drie suggesties waarmee je kunt binnenkomen, ook als je denkt dat jouw onderwerp zich niet leent voor een goede eerste zin.

Suggestie 1. Benoem de kern

Begin met één korte zin die de kern van de tekst zakelijk weergeeft. Een onderzoeksverslag over kinderopvang begint met de geslaagde zin: “Voorzichtige tekenen van stabilisatie; dit sectorbeeld komt naar voren in het benchmarkonderzoek onder 281 kinderopvangorganisaties."

Deze zin is goed omdat die meteen de conclusie van het onderzoek aangeeft. Bij een beleidstekst kun je bijvoorbeeld beginnen met de oplossing voor het beleidsprobleem. Dat lukt niet altijd, maar er zijn meer mogelijkheden om een rapport te openen.

Suggestie 2. Gebruik contrast

Het contrast is een verrassend stijlfiguur, want het zet de lezer even op het verkeerde been. Neem deze zin uit de toekomstvisie natuur en landschap: ‘Flevoland heeft het landelijk ‘nee-tenzij-beleid’ omgebogen naar een ‘ja-want-beleid’.

Ook sprekers gebruiken het contrast. Oud-generaal Van Uhm zei tijdens Dodenherdenking: “Mensen werden opgepakt. Vervolgd. Omdat ze geen ‘wij’ waren, maar ‘zij’.”

Suggestie 3. Begin met schokkende feiten, als je die hebt

In een tekst over integriteit onder ambtenaren, staat: Vorig jaar is 532 keer een onderzoek ingesteld naar integriteitsschendingen door ambtenaren. Die hebben in 66 gevallen geleid tot strafontslag. Een duidelijke zin die aankomt bij de lezer omdat hij de cijfers meteen voor zich ziet. Percentages noemen, kan ook effectief zijn. In de zin hierboven: ‘ruim tien procent van de onderzochte gevallen …’

Kort en krachtig formuleren is sowieso goed in de eerste alinea, want het trekt je lezer de tekst in. Dan heeft hij al een deel van je tekst gelezen, dan is hij al geboeid door het onderwerp en is hij geneigd je langere zinnen te vergeven. Misschien heeft hij het niet eens door!

Leef je uit op de eerste zin van je tekst! Ik hoor graag welke zin jij als eerste hebt gebruikt.

Bron foto bij dit artikel: deathtothestockphoto